AGH

Krowodrza ()

AGH (NP) – Najlepsza uczelnia techniczna w Polsce, stały rywal Uniwersytetu Jagiellońskiego, Akademia Górniczo-Hutnicza. Tak jak nad UJ swą opiekę roztacza św. Stanisław, tak bram głównej i pierwszej siedziby AGH bronią wielkie posągi hutników i górników powstałe w 1935 r., autorstwa rzeźbiarza Jana Raszki, odtworzone w 1979 r. Na dachu zaś ma swe miejsce posąg św. Barbary, patronki górników, dłuta Stefana Zbigniewicza.

Akademię Górniczą, przyszłą AGH, mającą kształcić inżynierów górnictwa powołano jeszcze przed pierwszą wojną światową w 1913 roku, na mocy decyzji władcy Austro-Węgier Franciszka Józefa. Jednak z powodu wojny na rozpoczęcie działalności Akademia Górnicza musiała czekać aż do 1919 r. 20 października 1919 r. Józef Piłsudski dokonał uroczystego otwarcia Akademii Górniczej w auli Uniwersytetu Jagiellońskiego.W latach 1923–1935 wzniesiono jej główną siedzibę, projektu Sławomira Odrzywolskiego, Adama Ballenstedta oraz Wacława Krzyżanowskiego, przy alei Mickiewicza. Od 1929 r. w niedokończonym jeszcze budynku prowadzono zajęcia. W momencie powstania był to jeden z największych budynków w Polsce, o powierzchni 110 000 m2. Front budynku utrzymany jest w stylu klasycznym, pozostała zaś część w stylu modernizmu.

W czasie okupacji hitlerowskiej wyrzucono AG z jej budynku, w którym umieścił się rząd Generalnego Gubernatorstwa oraz zniszczono posąg świętej Barbary. Po wyzwoleniu Polski AG była jedyną uczelnią techniczną w kraju i znów dostarczała kadr do odbudowy państwa i tworzenia nowych uczelni technicznych, takich jak choćby wyrosła z niej Politechnika Krakowska. W 1949 roku uczelni nadano jej obecną nazwę AGH – Akademia Górniczo-Hutnicza. Półwieku później na dach uczelni powróciła figura świętej Barbary. Obecnie AGH ma ponad 27 500 studentów na 62 kierunkach i kadrę liczącą 4056 pracowników.