MOCAK + Fabryka Schindlera

Podgórze ()

MOCAK i Fabryka Emalia Oskara Schindlera (HS) – dwa muzea mieszczące się przy ul. Lipowej na Zabłociu to chyba najczęściej odwiedzane przez turystów miejsce w prawobrzeżnym Krakowie. Jedno z nich prezentuje losy miasta podczas II wojny światowej, drugie jest jednym z najbardziej aktywnych muzeów sztuki współczesnej w Polsce.

Zabłocie było najbardziej uprzemysłowioną częścią Podgórza. To tu w 1937 r. powstała Pierwsza Małopolska Fabryka Naczyń Emaliowanych i Wyrobów Blaszanych „Rekord”. W listopadzie 1939 r. przejął ją niemiecki przemysłowiec Oskar Schindler, a następnie rozbudował ją pod nazwą Deutsche Emailwarenfabrik. Schindler zatrudnił w niej ok. 1100 krakowskich Żydów z pobliskiego getta, ratując ich w ten sposób przed Zagładą. Ich historia została uwieczniona w nagrodzonym siedmioma oscarami filmie Stevena Spielberga Lista Schindlera z 1993 r. Dzięki niemu ta historia stała się znana na całym świecie.

Po wojnie sama fabryka weszła w skład państwowego przedsiębiorstwa Telpod i działała tu do początku XXI w. Wtedy to obiekty przejęło miasto, a w 2010 r. otwarto tu oddział Muzeum Historycznego Miasta Krakowa, w którym mieści się duża multimedialna wystawa o historii Krakowa w latach 1939–1945 (w tym o działaniach Schindlera).

W tym samym czasie obok otwarto Muzeum Sztuki Współczesnej MOCAK. Nowoczesny budynek projektu Claudia Nardiego i Leonarda Marii Proliego mieści dużą kolekcję polskiej sztuki współczesnej, regularnie prezentowaną podczas różnych wystaw. Oprócz tego jest tu pracownia konserwacji, kawiarnia, a także biblioteka, do której można przyjść o każdej porze roku i skorzystać m.in. ze zbiorów Mieczysława Porębskiego – wybitnego XX-wiecznego historyka sztuki.